Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

• Eleni Glikatzi-Arveler

• Ahrweiler, Hélène, 1926-2026, byzantiniste
• Γλύκατζη-Αρβελέρ, Ελένη, 1926-2026
• Αρβελέρ, Ελένη Γλύκατζη-, 1926-2026
• Ahrweiler, Hélène historica
• Ahrweiler, Hélène (Greek museum director, 1926-2026)
• Glykatzē-Arveler, Helenē, 1926-2026
• Ahrweiler, Hélène historica Ελένη Γλύκατζη

Γεννημένη στις 29 Αυγούστου 1926 στον Βύρωνα, σε προσφυγικό σπίτι της οδού Κοινωνίας των Εθνών, μεγάλωσε σε οικογένεια Μικρασιατών από τα Μουδανιά. Πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρόης, το γένος Ψαλτίδη, με καταγωγή από την Προύσα. Αποφοίτησε από το Δ΄ Γυμνάσιο Θηλέων και συνέχισε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, σε μια εποχή που η παρουσία των γυναικών στην ανώτατη εκπαίδευση παρέμενε περιορισμένη.
Τα έργα της κυρίως ως βυζαντινολόγος είναι, οι Έρευνες για τη διοίκηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας τον 9ο και 10ο αιώνα (1960), Το Βυζάντιο και η θάλασσα (1966), Μελέτες για τη διοικητική και κοινωνική διάρθρωση του Βυζαντίου (1971), Βυζάντιο, η χώρα και τα εδάφη (1976), και Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (L’ ideologie politique de l’ empire Byzantine, 1976 ― ελλην. μετάφρ. Τ. Δρακόπουλου, «ΨΥΧΟΓΙΟΣ»), Βυζαντινή γεωγραφία, Ιστορική γεωγραφία του μεσογειακού κόσμου. Στα βιβλία της περιλαμβάνονται, επίσης, Η Σμύρνη ανάμεσα σε δύο τουρκικές κατοχές (1975), Η διασπορά στο Βυζάντιο (1995), The Making of Europe (2000), Γιατί το Βυζάντιο (2010), Σας μιλώ για το Βυζάντιο (2014), Πόσο Ελληνικό είναι το Βυζάντιο; Πόσο Βυζαντινοί οι Νεοέλληνες; (2016), Μικρασία, Καρδιά του Ελληνισμού (2021), κ.ά..
Δέκα ποιήματα από την ποιητική της συλλογή «Το άγνωστο Βυζάντιο» (Εκδόσεις Ερμής) μελοποιήθηκαν από τον συνθέτη Νίκο Πλάτανο και «ζωντάνεψαν» μέσα από τις ερμηνείες του Γιώργου Νταλάρα. όπου ηχογραφήθηκε ζωντανά και κυκλοφόρησε σε βιβλίο-CD με τον γενικό τίτλο Αμίλητη Ιστορία.
Στο Παρίσι γνώρισε τον σύζυγό της Jacques Ahrweiler, αξιωματικό του Γαλλικού Πολεμικού Ναυτικού, με τον οποίο απέκτησε μία κόρη, τη Μαρί-Ελέν. Μέχρι το τέλος της ζωής της παρέμεινε μόνιμα εγκατεστημένη στη γαλλική πρωτεύουσα, διατηρώντας παράλληλα ισχυρούς δεσμούς με την Ελλάδα.

Ελλάδα, Αθήνα, Γαλλία, Σορβόννη, Παρίσι

Φυσικό πρόσωπο

Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών (1976–2026)
πρόεδρος (1993–1997)
πρόεδρος (1989–1991)
πρόεδρος πανεπιστημίου (1976–1981)[12]
Rector of the Academy of Paris (1982–1989)
Στη μεταπολεμική Αθήνα εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (1949-1953), ενώ ως φοιτήτρια βρέθηκε να εργάζεται στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης, αξιοποιώντας τη γνώση της αγγλικής και της γαλλικής.
Το 1953 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για να συνεχίσει τις σπουδές της. Δύο χρόνια αργότερα διορίστηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS).
Το 1966 έλαβε το doctorat ès lettres με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, έργο που καθιερώθηκε διεθνώς.
Το 1967 εξελέγη καθηγήτρια στη Σορβόννη και το 1976 πρύτανις του Πανεπιστημίου Paris I-Sorbonne, η πρώτη γυναίκα που κατέλαβε τη θέση αυτή στα 700 χρόνια ιστορίας του ιδρύματος και η πρώτη διεθνώς σε πανεπιστήμιο τέτοιου κύρους.
Από τη Γαλλική Δημοκρατία τιμήθηκε ως Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής, Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος της Τιμής, Διοικητής της Τάξης των Ακαδημαϊκών Φοινίκων και Ταξιάρχης των Τεχνών και των Γραμμάτων.
Υπήρξε επίτιμη διδάκτωρ κορυφαίων πανεπιστημίων, μεταξύ των οποίων του Harvard, και τιμητικό μέλος ακαδημιών σε Ευρώπη και Αμερική.
Επί δεκαετίες προήδρευσε του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών και διετέλεσε πρόεδρος σημαντικών πολιτιστικών και επιστημονικών φορέων.

Πατέρας της ο Νίκος Γλύκατζης, η μητέρας της η Καλλιρόη Ψαλτίδη.
Ο σύζυγός της Ζακ Αρβελέρ (1918–2010) με τον οποίο απέκτησε μία κόρη την Μαρί-Ελέν Αρβελέρ.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ θεωρείτο ως μία από τις πλέον εξέχουσες πανεπιστημιακές προσωπικότητες, ιδιαίτερα στη βυζαντινολογία, με πολύ μεγάλο αριθμό σχετικών διαλέξεων και ομιλιών εντός και εκτός Ελλάδας. Στην τηλεοπτική εκπομπή Μεγάλοι Έλληνες πήρε την 86η θέση.
Από το 1984 έως το 2012 δεχόταν συνεχώς ιδιαιτέρως τιμητικές βραβεύσεις όπως :

• Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής
• Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος της Τιμής
• Διοικητής της Τάξης των Ακαδημαϊκών Φοινίκων
• Ταξιάρχης των Τεχνών και των Γραμμάτων
• Ταξιάρχης του Τάγματος της Τιμής (Ελλάδα),
• Επίτιμη Πολίτης (Γαλλία),

VIAF, ΔΙΠΚΑΕ

12/03/2026

• French
• Greek
• Latin

• Greek

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ - Βικιπαίδεια
Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Έφυγε από τη ζωή στα 99 της- Ποια ήταν η ιστορικός που κατέκτησε τη Σορβόννη - Grace
Γλύκατζη-Αρβελέρ, Ελένη, 1926-2026 (Φυσικό πρόσωπο | Personal name) › Αναζήτηση καθιερωμένων όρων › Κατάλογος Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος κατάλογος http://viaf.org/viaf/7385903

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΗΛΙΟΡΕΛΗ