Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων

• The National Archive of Monuments

• ΔΔΕΑΜ
• Ιστορικό Αρχείο Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεων

• Εθνικό

Το Ιστορικό Αρχείο Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεων (ΙΑΑΑ) αποτελεί τον κύριο φορέα διάσωσης, φύλαξης, ταξινόμησης και τεκμηρίωσης της διοικητικής αλληλογραφίας, που παράχθηκε από τη σύσταση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας το 1834 μέχρι το έτος 2014.Η μέριμνα για το αρχειακό πολιτιστικό απόθεμα πλαισιώνεται από δράσεις εξωστρέφειας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αρωγή της έρευνας και στη διαρκή βελτίωση της προσβασιμότητας τόσο φυσικής όσο και ψηφιακής. Την τελευταία δεκαετία μαθητές, φοιτητές, ερευνητές, ακαδημαϊκοί, επαγγελματίες όλων των ειδικοτήτων και πολίτες έχουν συμβουλευτεί τα αρχειακά τεκμήρια. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί περίπου 10.000 αρχειακά κιβώτια. Ο μεγαλύτερος όγκος του αρχειακού υλικού, συμπεριλαμβανομένων των πρόσφατων προσκτήσεων είναι ταξινομημένο, ενώ οι εργασίες ψηφιακής καταγραφής και τεκμηρίωσης βρίσκονται σε εξέλιξη. Πολυάριθμες εκδόσεις, μελέτες, διδακτορικές διατριβές, συνέδρια, συμπόσια, ημερίδες, ομιλίες, συνεργασίες, εκθέσεις, ψηφιακά προγράμματα, εκπαιδευτικές δράσεις, και ξεναγήσεις έχουν πραγματοποιηθεί με γνώμονα την προαγωγή της ιστορικής γνώσης.Το ΙΑΑΑ είναι ένα από τα σημαντικότερα δημόσια ιστορικά αρχεία, που μετά από πολλές περιπλανήσεις βρήκε μόνιμη στέγη το 2008 σε ειδικά διαμορφωμένο ιδιόκτητο κτήριο. Το διώροφο αναπαλαιωμένο κτήριο –πρώην τυπογραφείο- ακολουθεί όλες τις προδιαγραφές ενός άρτια εξοπλισμένου χώρου που διαφυλάσσει ιστορικά τεκμήρια: διαθέτει αρχειοστάσια, σύστημα ελεγχόμενου κλιματισμού, πυρασφάλεια, οργανωμένο εργαστήριο συντήρησης χαρτώου υλικού, Αναγνωστήριο, εκθεσιακό χώρο και γραφεία.

Το Εθνικό Αρχείο Μνημείων συγκροτήθηκε και λειτουργεί από το 2002, σύμφωνα με το άρθρο 4 του ν. 3028/2002, όπως κωδικοποιήθηκε με τον ν. 4858/2021 “Για την Προστασία των Αρχαιοτήτων και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς εν γένει”. Αποτελείται από τρεις ανεξάρτητες και ταυτόχρονα αλληλοσυμπληρούμενες ενότητες: Το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο, τις Ψηφιακές Συλλογές Κινητών Μνημείων και το Ιστορικό Αρχείο Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεων.

Τα δεδομένα του Εθνικού Αρχείου Μνημείων παράγονται κατά την άσκηση του αρχαιολογικού έργου από το σύνολο των Υπηρεσιών του Υπουργείου και είναι ανοιχτά με σκοπό τη διάχυση της γνώσης προς όφελος της έρευνας, της ανάπτυξης και της εκπαίδευσης.

Προϊσταμένη: Μαρία-Ξένη Γαρέζου, αρχαιολόγος
Σοφία Αηδόνη, αρχαιολόγος
Κωνσταντίνος Ανανιάδης, αρχαιολόγος
Γιάννης Καραχάλιος, αρχιτέκτων
Χριστίνα Ρωμάνου, αρχαιολόγος
Μαρία Σκορδαρά, αρχαιολόγος
Ειρήνη Σπυροπούλου, ιστορικός
Νίκος Συρρής, αρχαιολόγος/πληροφορικός
Χάρης Τσέλιος, αρχαιολόγος
Θανάσης Δήμου, γεωπληροφορικός
Μαρία Δουκάκη, ΠΕ Διοικητικού-Οικονομικού

Το αρχειακό υλικό του 19ου αιώνα ακολουθεί μια μεικτή ταξινόμηση, τόσο θεματική, όσο και γεωγραφική. Από το 1910 μέχρι το 1966 το αρχειακό υλικό διασώζεται αρχειοθετημένο θεματικά και χρονολογικά. Χρονολογία ορόσημο της διοικητικής ιστορίας της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας αποτελεί το έτος 1966, ημερομηνία ίδρυσης της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Αναστηλώσεως. Τότε, διακόπτεται οριστικά η ταξινόμηση της παραγόμενης διοικητικής αλληλογραφίας ανά θεματικές κατηγορίες και αρχίζει να εφαρμόζεται η χωροχρονική ταξινόμηση (έτος/περιφέρεια αρχαιοτήτων). Η παραπάνω ταξινομητική μέθοδος, η οποία ακολουθείται μέχρι σήμερα, εξελίχθηκε περαιτέρω με την πάροδο των χρόνων. Το ημιενεργό διοικητικό αρχείο των ετών 2000-2012 είναι προσβάσιμο μόνο από τα υπηρεσιακά στελέχη. Η πρόσβαση στα υπόλοιπα Υποαρχεία επιτρέπεται σύμφωνα με τις διατάξεις

Σχετικά με τις Συλλογές Τατοΐου:
Η μεγαλύτερη Συλλογή του είδους της στην Ελλάδα, αφιερωμένη στις καλές και εφαρμοσμένες τέχνες και στην ελληνική ιστορία, συγκροτείται από αντικείμενα, που καταγράφηκαν και τεκμηριώθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού στο πρώην βασιλικό κτήμα Τατοΐου.
Η Πύλη των Ψηφιακών Συλλογών Κινητών Μνημείων περιλαμβάνει αντικείμενα – κινητά μνημεία που προέρχονται κατά κύριο λόγο από τις συλλογές των Περιφερειακών, Ειδικών Περιφερειακών Υπηρεσιών και των Mουσείων του Υπουργείου Πολιτισμού και του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα (Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου κ.λπ). Η Πύλη είναι ένα δυναμικό σύστημα, τροφοδοτείται διαρκώς με νέα τεκμήρια από το αντίστοιχο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα, το οποίο με τη σειρά του εμπλουτίζεται και ενημερώνεται από τις Υπηρεσίες του Υπουργείου, ελέγχεται και διαχειρίζεται δε, από τη Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων
Φωτογραφικό Αρχείο Κτηρίων :Ως διακριτό και αυθύπαρκτο αρχειακό σύνολο στο ΙΑΑΑ φυλάσσεται και ένα ογκώδες φωτογραφικό αρχείο αποτελούμενο από χιλιάδες ασπρόμαυρες φωτογραφίες, προερχόμενες από 15.000 περίπου νεώτερα κτήρια.
Αρχείο Συνεδριάσεων Αρχαιολογικών Συμβουλίων

Αρχείο Ανώνυμης Εταιρείας «Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας:Σκοπός της ήταν η υλοποίηση του προγράμματος της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Αθήνας, τόσο της περιοχής του ιστορικού κέντρου όσο και των χώρων κατά μήκος της Ιεράς Οδού μέχρι τον αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας.

Δευτέρα έως Παρασκευή, 09.00 -16.00

Οι ερευνητές υποβάλλουν την αίτησή τους για μελέτη ηλεκτρονικά (ddeam@culture.gr). Αφού η αίτηση εγκριθεί ειδοποιούνται οι ερευνητές προκειμένου να οριστεί ραντεβού για να προσέλθουν στο Αναγνωστήριο.
Η μελέτη του αρχειακού υλικού γίνεται στο ισόγειο του κτηρίου, σε κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο. Η παράδοση του υλικού γίνεται αποκλειστικά και μόνο από τον αρμόδιο υπάλληλο. Οι ερευνητές απαγορεύεται να εισέρχονται στα αρχειοστάσια.
Με την είσοδό τους στο χώρο οι ερευνητές τοποθετούν την τσάντα τους, καθώς και άλλα τυχόν αντικείμενα που φέρουν μαζί τους, σε ειδική θυρίδα και κρατούν οι ίδιοι το κλειδί της.
Οι ερευνητές καταχωρούν τα στοιχεία τους (ιδιότητα, ηλεκτρονική διεύθυνση, τηλέφωνο) καθώς και το αντικείμενο της έρευνάς τους στο βιβλίο ερευνητών στα σχετικά πεδία.
Το προς μελέτη υλικό δίνεται τμηματικά. Στο ημερήσιο δελτίο ανάγνωσης ερευνητή, το οποίο τηρείται σε κάθε επίσκεψη στο Αναγνωστήριο συμπληρώνονται επακριβώς τα στοιχεία του αρχειακού υλικού που δίνεται προς μελέτη. Τα παραπάνω στοιχεία τηρούνται και ελέγχονται από τον αρμόδιο υπάλληλο, προκειμένου να επιβεβαιώνεται η πληρότητα του αρχειακού υλικού που επιστρέφεται. Οι ερευνητές υπογράφουν στο παραπάνω δελτίο ημερησίως.
Βιβλίο ή άλλο αρχειακό υλικό από το ΙΑΑΑ δεν επιτρέπεται να μετακινηθεί έξω από το χώρο του αναγνωστηρίου.
Οι ερευνητές δεν σημειώνουν με στυλό ή μολύβι πάνω στα αρχειακά τεκμήρια και δεν ακουμπούν προσωπικά τους αντικείμενα (σημειωματάρια, laptop κ.λ.π.) πάνω στο αρχειακό υλικό. Επίσης δεν επιτρέπεται να φέρουν μαζί τους τροφές, υγρά, ή/και αιχμηρά αντικείμενα.
Η χρήση φορητών υπολογιστών επιτρέπεται στους χώρους του ΙΑΑΑ.
Επιτρέπεται η φωτογράφηση ή/και η ψηφιακή αναπαραγωγή του αρχειακού υλικού. Σε περίπτωση δημοσίευσης, έντυπης ή ψηφιακής απαιτείται ειδική άδεια, σύμφωνα με τις απαιτούμενες προδιαγραφές (λογότυπο υπηρεσίας, συγκεκριμένη ποιότητα ψηφιακής ανάλυσης, κλπ).
Δεν επιτρέπεται η αναπαραγωγή του αρχειακού υλικού με φωτοτυπικά μηχανήματα για λόγους προστασίας του πρωτοτύπου.
Παρακαλούνται όλοι οι ερευνητές να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή στην τοποθέτηση του αρχειακού υλικού στην αρχική του θέση εντός του αρχειακού κιβωτίου, χωρίς να διαταράσσουν το περιεχόμενό του.

ο μενού προσβασιμότητας του ιστοτόπου https://haas.culture.gov.gr/ ενεργοποιείται κάνοντας κλικ στο εικονίδιο του μενού προσβασιμότητας που εμφανίζεται στη μέση αριστερά της σελίδας. Αφού ενεργοποιήσετε το μενού προσβασιμότητας, περιμένετε λίγο για να φορτωθεί στο σύνολό του.

4/3/2026

• Ελληνικά

• Ελληνικό

https://haas.culture.gov.gr/el ιστότοπος ΔΔΕΑΜ

Βασιλική Λύκου